الملا فتح الله الكاشاني

9

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

سخط و عذاب من * ( فَقَدْ هَوى ) * پس بتحقيق كه افتاد در هاويه و هلاك شده و از اوج سعادت بحضيض شقاوت ابدى و عقوبت دائمى افتاده و اصل هوى سقوط است از جبل * ( وَإِنِّي لَغَفَّارٌ ) * و بدرستى كه من هر آينه نيك آمرزنده‌ام * ( لِمَنْ تابَ ) * مر آن كس را كه توبه كرد از شرك * ( وَآمَنَ ) * و گرويد بوحدانيت من و بجميع آن چه پيغمبران از نزد من آورده‌اند * ( وَعَمِلَ صالِحاً ) * و كرد عمل نيكو يعنى اداء فرايض نمود * ( ثُمَّ اهْتَدى ) * پس راه راست رفت يعنى استقامت و ثبات نمود بر ايمان و يا بر سنت و طريقهء پيغمبر من مواظبت كرد و افعال و اقوال خود را موافق نمود تا حين موت و اصلا بر طريق بدعت ميل نكرد و ابن عباس و ربيع ابن انس گفته‌اند كه در ايمان خود شك نياورد و از زيد بن اسلم نقلست كه علم بياموخت تا به آن راه برد بطريق حق و از امام جعفر صادق ( ع ) منقولست كه در تفسير اين آيه فرموده كه ثم اهتدى الى ولايتنا اهل البيت فو اللَّه لو ان رجلا عبد اللَّه عمره ما بين الركن و المقام ثم مات و لم يجيء بولايتنا لاكبه اللَّه فى النار على وجهه يعنى ثم اهتدى به اين معنى است كه راه يافت بدوستى ما كه اهل يتيم پس به خدا سوگند كه اگر مردى در جميع عمر خود عبادت خدا كند در ميان ركن و مقام و بعد از آن بميرد و التزام ننموده باشد بدوستى ما حق سبحانه او را بر روى در آتش دوزخ افكند و اين روايت حاكم ابو القاسم حسكانى باسناد خود نقل كرده و عياشى نيز در تفسير خود بطريق متعدده ايراد نموده و تفسير اهل البيت به اين طريقست كه ثم اهتدى الى ولاية على ابن ابى طالب ( ع ) آورده‌اند كه بنى اسرائيل بعد از هلاك فرعون از موسى استدعا نمودند كه از براى ما قوانين شريعت و قواعد احكام دين مبين ساز و موسى در اين با رب الارباب مناجات كرد خطاب مستطاب در رسيد كه با جمعى از اشراف بنى اسرائيل بكوه طور رو تا كتابى كه جامع احكام شرع باشد به تو كرامت كنم موسى ( ع ) هارون را بجاى خود بگذاشت و با هفتاد تن از اخيار قوم بنى اسرائيل متوجه طور شدند و در حين رفتن قوم را وعده داد كه چهل روز ديگر ميآيم و كتابى كه مشتمل بر قوانين شرعيه باشد مىآورم چون بنزديك طور رسيدند قوم را بگذاشت و از غايط اشتياق كه بكلام الهى و پيام ربانى داشت زودتر به بالاى كوه برآمد خطاب در رسيد * ( وَما أَعْجَلَكَ ) * و چه چيز شتابان ساخت تو را تا تعجيل كردى و بيشتر آمدى * ( عَنْ قَوْمِكَ يا مُوسى ) * از گروه خود اى موسى اين سؤال است از سبب عجله كه متضمن انكار آنست چه آن فى نفسها نقيصه است و با وجود اين موجب اغفال قومست و ايهام تعظيم بر ايشان فلهذا موسى در آن دو